Met haar immer vrolijke lach en ongebreidelde enthousiasme crosst ambtenaar Sana el Fizazi vanuit Rotterdam Noord op haar oldskool fiets de hele stad door. Want zo ziet, ontdekt en beleeft ze Rotterdam en de mensen het liefste. Werken doet ze als ambtenaar bij gemeente Rotterdam ook liever iedere keer op een andere plek in de stad. Zo hoort ze wat er leeft.
Na vijf jaar als stadsmarinier gewerkt te hebben in Hillesluis, waar ze dag in dag uit tussen bewoners en professionals stond, is Sana sinds 2024 Afdelingshoofd HR bij de Directie HRO-C. Ze wil een waardevol onderdeel zijn van de transitie en een toekomstbestendige stad en meewerken aan wat daarin nodig is op het gebied van HR. Maar wie deze bevlogen vrouw spreekt, merkt meteen dat haar hart niet alleen bij haar formele rol ligt; het klopt vooral voor de mensen, de straten en de verhalen van de stad.
Als de basis goed is, dan kun je ook geven
Of ze nu als Stadsmarinier in Hillesluis stond of nu als HR-hoofd bij de gemeente werkt: haar drijfveer is altijd dezelfde. Ze wil dat collega’s optimale omstandigheden hebben om hun werk te doen, zodat zij op hun beurt bewoners maximaal kunnen ondersteunen. Geen kantoorbaan op afstand, maar een plek van waaruit ze zich inzet voor de basis: gezonde en goede werkomstandigheden voor álle collega’s. Van arbo tot verzuim, van talentontwikkeling tot iets ogenschijnlijk praktisch als goede werkkleding voor handhavers – Vanuit HR wordt door Sana en collega’s ervoor gezorgd dat mensen hun werk kunnen doen zonder nat, koud of uitgeput te raken. Want, zegt ze: “Als de basis goed is, dan kun je ook geven.” Dat is haar motto voor iedereen. Van bewoners tot haar collega’s bij gemeente Rotterdam.
De ziel van de stad zijn de mensen
Ze gelooft heilig in de kracht van bewoners. “De ziel van de buurt wordt gemaakt door de mensen die er wonen. Zij zorgen voor de warmte, de gezelligheid, de samenredzaamheid in een buurt. Wij als gemeente kunnen verlichting aanleggen, groen neerzetten en speelplekken maken. Mensen mogen ook van ons verwachten dat we dat goed doen. Maar de ziel? Die komt van de bewoners zelf.”
Wandelen als sleutel
Toen Sana startte als Stadsmarinier in Hillesluis wilde ze de wijk en de mensen die er werken écht leren kennen. Dus besloot ze alle professionals één voor één uit te nodigen voor een wandeling. “Die gesprekken onderweg hebben me enorm geholpen om de wijk in al haar complexiteit te begrijpen,” vertelt ze. Later deed ze hetzelfde met bewoners. Zij lieten me de wijk zien door hun ogen. Wezen me op wat hen trots maakt, maar ook op wat pijn doet of wat zorgen geeft. Dat is voor een professional als ik ontzettend waardevol, omdat het me helpt patronen te herkennen en samen te werken aan een aanpak die écht verschil maakt in de wijk en bovenal toekomstbestendig is.”
Kleine acties, grote impact.
Sana gelooft in de kracht van kleine interventies. Als stadsmarinier stond ze niet boven, maar juist naast en tussen de bewoners en collega’s in de wijk. Afvalprobleem? Sana besloot dat inspireren beter werkt dan beleren of overtuigen. Met een bezem in haar hand veegden Sana en haar collega’s vrolijk iedere dag zelf de stoep voor hun hub, een soort wijkhub avant la lettre. Daarna deelde ze ook mooie nieuwe bezems uit aan de lokale ondernemers: “Hier buurman, heb je een mooie bezem. Dan kun je jouw stoep ook mooi houden.” zei ze tegen hen.
Sana begrijpt als geen ander, dat kleine gebaren groot effect hebben. Door in de wijk aanwezig te zijn, begreep ze ook de codes van de wijk. Toen de slager zijn stoep mooi maakte zette ze hem in het zonnetje door een mooie foto en enthousiast bericht op de sociale media te plaatsen. Een beetje extra promotie voor zijn zaak. Dus toen het theehuis achterbleef met vegen, ging ze niet zelf langs. Maar vroeg ze haar slager of hij zijn buurman misschien een vriendelijke zetje kon geven. Zo gezegd, zo gedaan. En het werkte. Ook gaf ze sleutels aan een aantal moeders in de wijk om de ruimte te gebruiken en zelf dingen te organiseren: “Het vertrouwen geven, dat is goud. Mensen groeien daarvan.”
Masculine vs feminine kwaliteiten van de stad
Sana benadrukt ook dat de stad vaak voornamelijk masculien is ingericht. Ze gelooft in een betere balans, waarin het feminiene, de zorg, verbinding en aandacht voor mensen centraal staat. Daarmee maak je niet alleen straten veiliger, maar geeft je een voorbeeld van een inclusieve, warme stad waarin iedereen zich welkom voelt.
Kijk naar verlichting, inrichting van wijken. Meisjes en vrouwen komen in het donker vaak minder snel buiten. Jongerenwerkers zijn vaak mannelijk, gelukkig is daar meer diversiteit in gekomen en zien we steeds meer vrouwelijke jongerenwerkers. Het is echt belangrijk voor buurten om een betere balans hierin te bewerkstelligen.En de buurten zo in te richten, dat de stad ook een warme, fijne en mooie plek is voor meisjes en vrouwen.
Een goed voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld jongerenwerker Elise in Hillesluis. Zij zet zich in tegen menstruatiearmoede, zodat de meisjes ook goed mee kunnen komen op school. Ook organiseerde Elisa samen met Sana beauty-workshops bij een lokale nagelstudio. Niet om de beauty en nagels, maar om de meiden uit de wijk te inspireren over ondernemerschap en vrouwelijke rolmodellen dichtbij te brengen. Deze meiden werden ook nog eens verrast met een goody bag van de ondernemer. De waardering van de meisjes verspreidt zich ook weer door de wijk. Win-win en meer betrokken ondernemerschap in de wijk.
Vertrouwen en co-creatie als kernwaarden
Voor Sana draait stadsverwarmen om vertrouwen, co-creatie en dienend leiderschap. Ze geeft bewoners en professionals ruimte om hun eigen initiatieven uit te voeren en stimuleert samenwerking.
Wat voor Sana echt een kippenvelmoment was, toen Team Veiligheid en burgemeester Aboutaleb naar Hillesluis kwamen. Het was een van de laatste bezoeken van de burgemeester aan de wijk voor hij zou aftreden. In plaats van deze middag zelf te organiseren, gaf Sana het stokje over aan buurtvrijwilligers. Met zoveel liefde, aandacht en respect voor hun gasten organiseerden ze dit. Ze legden zelfs rozenblaadjes op tafels en creëerden zo een warm welkom en liefdevolle dankbetuiging voor al zijn werk. “Dat had ik vanuit mijn functie als Stadsmarinier nooit zo kunnen doen,” zegt Sana lachend. Maar juist dát vertrouwen in hen en hun kwaliteiten maakte dat de bewoners zo trots en kracht voelden – en dat gevoel en die liefde werkt door in de hele wijk.
Dienstbaar aan de stad
Sana’s drive is duidelijk: dienstbaar zijn aan de stad. “Soms hoor ik collega’s op kantoor zeggen: we werken niet voor de bewoners, maar voor de bestuurders. Ik begrijp dat niet heel goed. Want ook onze bestuurders, de volksvertegenwoordigers, werken voor de bewoners toch? We worden ook betaald door de burgers. Dat vraagt om dienstbaarheid aan onze bewoners.”
Daarom pleit ze met veel liefde en vuur voor meer gelijkwaardigheid en co-creatie. Willen we samen echt een warme sterke stad maken, dan is het niet: de gemeente óf bewoners, dan moeten we echt sámen verantwoordelijkheid voor die warme, sterke stad nemen én dragen. Dat betekent open naar elkaar luisteren, elkaar gelijkwaardig ontmoeten én waarderen. Samen plannen maken die echt werken. Dat betekent dat buurtbewoners hun eigen straat schoonhouden en collega’s ook vaker buiten kantoortijden aanwezig zijn. De stad stopt immers niet op werkdagen om vijf uur. Als hoofd HR wil ze ook kijken welke kansen hier richting elkaar liggen.
“Laten we dienstbaar zijn – aan elkaar, en aan het grotere geheel.” – Sana el Fizazi
Sana’s loftrompet
Naast al die inspirerende bewoners en lokale ondernemers wordt Sana geïnspireerd door haar collega’s die ook warmte en nabijheid belichamen. Haar loftrompet gaat over mensen als wijknetwerker Jacqueline Gullit-Schouten , wijkconciërges Albert Boontjes en Ted de Haan, en gemeentesecretaris Gerben Wigmans die ondanks zijn positie een losse, luisterende stijl heeft en veel vertrouwen geeft. Maar ook ondernemer Ronald Schouten van Like Je Wijk , met wie ze graag en nauw samenwerkte in Hillesluis en met wie zij samen zoveel mooie dingen in de wijk voor elkaar kreeg. Als deze mensen maken met elkaar een wereld van verschil voor de stad.
Meer waardering voor de frontlinie
Sana vindt dat er meer waardering mag komen voor de mensen in de frontlinie – de wijkconciërges, handhavers, buurtwerkers, zorg, docenten, agenten. Zij verdienen het echt om meer erkenning en waardering krijgen voor alles wat ze betekenen. In beloning, maar ook in talentontwikkeling en carrièrekansen, maar ook in vertrouwen. Ook vanuit haar huidige rol als HR, vindt ze dat deze professionals in de frontlinie echt ondergewaardeerd worden. Zij doen veel hard, noodzakelijk en informele werk dat onmisbaar is voor warme, veerkrachtige wijken.
Quick wins en grootse dromen
Sana leerde ook dat je in een wijk soms quick wins nodig hebt. Bijvoorbeeld wanneer mensen goede ideeën hebben voor de buurt. Bijvoorbeeld een bankje in een park. Als ik op de letter het beleid zou uitvoeren, dan moest ik het waarschijnlijk niet doen. Maar door wel mijn akkoord ervoor te geven, krijg je een goodwill wat zich later dubbel en dwars uitbetaald. Dat zijn de quick wins die een wereld van verschil maken in een wijk. Mensen serieus nemen, belonen voor hun inzet, vertrouwen en waardering geven. Sana weet: daarmee laat je niet alleen mensen, maar ook een wijk en stad vliegen.
Team Hillesluis
Tijdens corona kregen medewerkers van Gemeente Rotterdam het advies om thuis te werken. In Sana’s hoofd was dat geen optie. “Ik voelde juist de noodzaak om elke dag naar de wijkpost te gaan. Ik was er aanwezig, luisterend, informerend, ook buiten kantooruren. Die tijd bracht zo’n verbinding in de wijk. Sana zegt: “We hebben allemaal ons eigen netwerk. De politie. De buurtwerkers. De bewoners. De ondernemers. De hulpverleners. Wij als gemeente Rotterdam. Maar met elkaar hebben we een prachtig en vooral ook krachtig netwerk waar je u tegen zegt. Dat is een soort superpower in een wijk waar we samen ongelooflijk mooie dingen mee voor elkaar kunnen krijgen. Toen avondrellen uitbraken, beschermden onze bewoners zelf de wijkpost. Wee degene die met zijn handen aan ‘ons clubhuis’ zou komen. De volgende dag kwamen de kinderen langs met prachtige tekeningen en in die dagen ontstond er een saamhorigheid in de buurt die zelfs de landelijke pers haalde. “We waren niet meer losse instanties, nee wij waren samen met alle partijen in de wijk gaf de buurt ons de naam TEAM HILLESLUIS.” Een voor allen. Allen voor een. Dat gaf zoveel kracht en inspiratie.
Met haar tomeloze enthousiasme en inzet laat Sana zien dat stadsverwarmen begint bij vertrouwen, nabijheid en de kracht van kleine gebaren. Ze bewijst dat de ziel van Rotterdam niet in stenen of plannen zit, maar in de mensen – en in de oprechte aandacht waarmee je hen benadert. Dankzij mensen als Sana voelt Rotterdam niet alleen als een stad, maar als een gemeenschap waar je je thuis mag voelen. Want als de basis goed is, kan iedereen geven – en zo bouwen we samen aan een warme, sterke stad.
Deze zomer ging ik in opdracht van Annemieke van Wegen-Delhaas en Team Stadsverwarmen van Gemeente Rotterdam op Hart In De Fik-inspiratietour door mijn stad Rotterdam om mensen te spreken die ik zie als Stadsverwarmers. Van buurtbewoners tot (sociaal) ondernemers, professionals, filantropen en zielsverwarmers, warme plekken en bevlogen ambtenaren. Iets wat ik al jaren roep: Onze stad zit er vol mee! Mensen die doen waar hun hart van in de fik gaat en die iedere dag onze stad een stukje toffer, mooier, warmer en eerlijker maken. Ik noem dat, een wereld van verschil maken op je eigen m2. Welkom in mijn Rotterdam. Waar we verschillen in alles, maar één ding ons bindt: ons hart gaat in de fik van onze stad. Doe mee. Samen lossen we grote uitdagingen, klein op.